اصول استخراج:

پس از مطالعات زمين شناسي و نوشتن طرح اكتشافي نوبت به نوشتن طرح استخراج ماده معدني مي رسد ، كه در آن روش استخراج كه به دو صورت استخراج زيرزميني و استخراج روباز ومراحل معدن كاري بنا به نوع استخراج درفازبندي طرح معين مي شود :

آتشباري ،‌ حفاري ،‌ تهويه ، آبكشي در معادن ، خدمات فتي در معادن (ازقبيل :روشناپي ، برق كشي و...)، ترابري ، كانه آراپي ، فلوتاسيون ، مساپل زيست محيطي

طرحها بايد خصوصيت زيررا داشته باشد:

1-اقتصادي باشد

2- فني باشد

3-مساپل اجتماپي،فرهنگي،امنييتي،نظامي ، سياسي در آن ديده شده باشد

4-بايد راهبردي باشد

5- بايد توجيه زيست محيطي داشته باشد

براي نوشتن طرح استخراج يك ماده معدني به اطلاعات زير احتياج است:

1-1 زمين شناسي واكتشاف

1-2 كاني شناسي وسنگ شناسي

1-3 زمين شناسي ساختماني

1-4 ارزيابي ذخيره

1-4-1 قطعي

1-4-2 احتمالي

1-5 فرآوري

1-6 كاربرد مواد معدني

2-1 تاريخچه استخراج

2-2 روشهاي استخراج

3-1 فرآوري

4-1 بازاريابي وفروش

5-1 توجيهات

5-1-1 فني

5-1-2 اقتصادي

6-1 روشهاي پيرايش

در مورد استخراج نفت:

ناگفته هاي انرژي ژئوديناميك منابع انرژي ناشي از رسوبات نحوه تشكيل زغال سنگ و نفت نفتگير ساختماني گاز طبيعي منشا تشكيل نفت باريت مكانيك سنگ سنگ مخزن نفت مشتقات هيدروكربني نفت خام كوتاه و خواندني شيمي نفت سنگين و ماسه‌هاي قيري مخازن نفتي زمين شناسي نفت

(cached)

براي اكتشاف نفت ابتدا مدارك ، شواهد و سفرنامه‌ها و همچنين جغرافياي محيط را مورد مطالعه قرار داده و پس از اينكه چاههاي آزمايشي حفر كردند و از وجود نفت اطمينان حاصل كردند، شروع به استخراج نفت مي‌كنند.

تاريخچه استخراج نفت

سابقه اكتشاف نفت در ايران به حدود 4000 سال پيش مي‌رسد. ايرانيان باستان به عنوان مواد سوختي و قيراندود كردن كشتي‌ها ، ساختمانها و پشت بامها از اين مواد استفاده مي كردند. نادر شاه در جنگ با سپاهيان هند قير را آتش زد و مورد استفاده قرار داد. در بعضي از معابد ايران باستان براي افروختن آتش مقدس از گاز طبيعي استفاده شده و بر اساس يك گزارش تاريخي يك درويش در حوالي باكو چاه نفتي داشته كه از فروش آن امرار معاش مي‌كرده است.

عكسبرداري هوايي

اگر در منطقه‌اي به وجود نفت مشكوك شوند از آنجا عكسبرداري هوايي مي‌كنند تا پستي و بلنديهاي سطح زمين را دقيقا منعكس نمايند. آنگاه عكس را به صورت فتوموزائيك درآورده و با دستگاه استريوسكوپ مورد مطالعه قرار مي‌دهند.

نقشه برداري عملي

براي گويا كردن عكسهاي هوايي نقشه برداري از محل ، توسط اكيپي صورت مي‌گيرد. فواصل و اختلاف ارتفاع با دستگاه فاصله ياب يا تئودوليت تعيين مي‌شود و بدين ترتيب نقطه به نقطه محل مورد نظر مطالعه مي‌شود.

نقشه كشي

اطلاعات بدست آورده را بوسيله دستگاه پانتوگراف در اندازه‌هاي بزرگتر و يا كوچكتر رسم كرده و همراه با عكسهاي هوايي نقشه پانتوگرافي كه پستي و بلنديهاي سطح زمين را نشان مي دهد رسم مي كنند.

آزمايش روي نمونه هاي سطحي

پس از نمونه برداري ، آنها را شماره گذاري كرده و در كيسه‌هاي مخصوص به آزمايشگاه مي‌فرستند. در آنجا بر روي يك شيشه مستطيل شكلي كمي چسب كانادا قرار داده و مقداري از خرده سنگهاي دانه بندي شده را روي آن مي‌چسبانند. سپس آنها را سائيده تا ضخامت آن 0.2 ميليمتر گردد و نور بتواند از آن عبور كند. اين نمونه ها را كه اسلايد مي‌گويند در زير ميكروسكوپ قرار داده تا از نظر زمين شناسي ، نوع سنگ ، فسيل شناسي ، ميكروفسيل شناسي و ساختار زمين مورد بررسي قرار گيرد.

رسم نقشه زمين شناسي

با در دست داشتن نتايجي كه از روي نمونه‌هاي سطح زمين بدست آمده ، عكسهاي هوايي و نقشه‌هاي توپوگرافي ، نقشه زمين شناسي سطح زمين را رسم مي كنند. با داشتن خطوط ميزان منحني ، بعد سوم يا ارتفاعات را هم روي آنها مشخص مي‌كنند.

نقشه ساختماني زيرزميني

براي آگاهي نسبت به زير زمين نياز به روشهاي غير مستقيم است كه يكي از آنها روشهاي ژئوفيزيكي است. بوسيله اين روشها شكل لايه هاي زير زمين را مشخص كرده و مي‌توان تا اعماق زيادي اكتشاف غير مستقيم نمود.

حفر چاه

پس از اطمينان از اينكه لايه هاي اعماق زمين مناسب ايجاد نفتگير است و در صورتي كه ذخيره هيدروكربورهاي آن قابل ملاحظه باشد، محل حفر چاه را با علامت روي زمين مشخص كرده و دكل حفاري را در محل بر پا مي كنند. عمليات جاده سازي از جاده اصلي تا سر چاه و كارگذاري يك لوله آب به منظور آبرساني به دستگاههاي حفاري نيز انجام مي‌شود. دستگاه حفاري قابل حمل بوده و دكلهاي بزرگ از چندين قسمت تشكيل شده‌اند كه به هنگام استفاده قطعات آن را به هم وصل مي‌كنند.

آزمايش روي نمونه‌هاي عمقي

در ضمن حفاري خرده سنگهايي كه بوسيله گل حفاري به سطح زمين آورده شده‌اند توسط الك‌هايي از گل حفاري جدا شده و براي مطالعه به آزمايشگاه مي‌فرستند. آگاهيهاي بدست آمده را به عنوان يك داده جديد به سيستم اكتشاف مي‌دهند.

تهيه مقاطع بزرگ

براي تهيه مقاطع بزرگ از يك مته الماسه موجدار توخالي استفاده مي شود تا لايه هاي اعماق زميني را برش داده و به سطح زمين آورد. روي اين لايه ها كه به مغزه معروف است عمق را نوشته و براي آزمايش در جعبه‌هاي مخصوص نگهداري مي‌كنند روي اين مغزه‌ها دو دسته عمليات انجام مي‌گيرد يكي مطالعات مهندسي مخازن يا پتروفيزيكي است كه در آن ميزان خلل و فرج سنگ را اندازه گيري مي كنند، و ديگري مطالعات زمين شناسي است كه روي مقاطع نازك آن صورت مي‌گيرد. براي اين كار اسلايدي به ضخامت 0.2 ميليمتر از آن تهيه كرده و به آن آليزارين يا فروسيانور مي‌افزايند تا معلوم شود كه نوع سنگ ، آهكي و يا از جنس دولوميت است. در صورتي كه سنگ آهكي باشد رنگ اسلايد قهوه‌اي مي‌شود.

نتيجه گيري

نتايج را در جداولي يادداشت كرده و اسلايدهاي لايه هاي مختلف چاه را پس از شماره گذاري در جعبه هاي مخصوص بايگاني مي‌كنند. اين جعبه‌ها شناسنامه چاه مربوطه مي‌باشند. با انجام آزمايش لحظه به لحظه كار حفاري دنبال شده تا تحت كنترل قرار گيرد. با حفر چاه به ذخيره اطلاعاتي آن منطقه افزوده تر مي‌شود تا بالاخره نفت اين ماده حياتي پرارزش در خدمت بشر قرار گيرد. ماده‌اي كه پس از مواد غذايي بهترين ارزش را در زندگي بشر امروز دارا مي‌باشد.